( 1 ) اقتصاديات مقصد ازين عنوان توضيح تمام اوضاعيست كه به اقتصاد و شقوق آن از ماليه و زراعت و تجارت و صنعت و مكنت و مالدارى و غيره تعلق دارد . اين سرزمين چون بين كشورهاى وسيع هند و چين در شرق ، و پارس و آسياى كوچك و ممالك عربى در غرب افتاده ، و در شمال آن هم در ماوراى مجراى عظيم جيحون ، سرزمين‌هاى آبادان خوارزم و سغد واقع بود ، بنابران همواره محل انتقال تجارتى بوده ، و راه قديم ابريشم ، نيز ازين سرزمين ميگذشت ، كه قوافل تجارتى چين و هند را بكشورهاى غربى پارس و عراق و بلاد آسياى كوچك و روم شرقى ميرسانيد . وضع زراعتى افغانستان نيز با داشتن زمين‌هاى وسيع و درياهاى خروشان و منابع توليد آب و هواى مساعد و قوهء انسانى كافى ، البته خوب بوده ، و پيداوار گوناگون غذايى و تجارتى را داشته است . كه اين وضع طبعا بنيهء مالى و اقتصادى مردم و كشور را استوارتر مىساخت . در حدود سنه 60 ه 679 م در عصر حضرت معاويه ، عبيد اللّه بن ابى بكره حكمران دربار اموى ، از فرمانرواى كابل و زابل يعنى سرزمين بين مجراى سند و هلمند كه رتبيل ناميده ميشد ، يك مليون درم حق الصلح ستد ، و بعد از ان هم رتبيل ديگر در بست ، به عبد اللّه بن اميه در حدود 74 ه 693 م يك مليون